Twórz Teofil

Twórz Teofil SDB (1870-1965)

Urodził się 9 grudnia 1870 w Załęskiej Hałdzie w rodzinie Piotra i Marii z d. Niesyto. W 1888 roku rodzina Tworzów przeniosła się do Załęża. Stąd, w 1892 roku, udał się do Turynu we Włoszech, do Zgromadzenia księży salezjanów. W październiku 1895 roku ukończył tam gimnazjum i złożył śluby wieczyste.

W listopadzie 1896 roku wyruszył do Recife, stolicy stanu Parnambuco w Brazylii na studia teologiczne. Święcenia kapłańskie przyjął 8 września 1900 w Parahyba (obecnie Joao Pessoa) w Brazylii. W 1904 roku został powołany na stanowisko dyrektora Zakładu salezjańskiego w Recife i pozostawał na tym urzędzie do 1920 roku. W międzyczasie wybudował razem z braćmi zakonnymi w Recife kościół pw. Serca Pana Jezusa. Przez kilka miesięcy, dla poprawy zdrowia, przebywał na kuracji w Sao Paulo. Stąd udał się w 1920 roku w podróż i pierwszy raz odwiedził swoich krewnych, przybywając także do Załęża.

Po powrocie z odwiedzin, objął w 1921 roku stanowisko dyrektora Zakładu księży salezjanów w Corumba w stanie Matto Grosso. W 1924 roku był rektorem małego gimnazjum w Goyaz. W latach 1925-1930 pracował jako dyrektor gimnazjum i proboszcz parafii w Bage w stanie Rio Grande do Sul. Wybudował tam drugi kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych. Od 1931 do 1933 roku był dyrektorem gimnazjum w Lorena w stanie Sao Paulo.

Po trudach pracy misyjnej przyjechał po raz drugi do Załęża, aby odwiedzić swoich krewnych. Po powrocie do Brazylii objął urząd Inspektora Salezjanów w Brazylii. Był równocześnie dyrektorem Zakładu salezjańskiego i opiekunem kolonii polskiej w Sao Paulo, która skupiała prawie 5000 Polaków.

W tym miejscu należy wspomnieć, co czytamy w dokumentach archiwalnych: "W 1934 roku kard. August Hlond z okazji Kongresu Eucharystycznego w Buenos Aires w Argentynie, zwiedził także Brazylię, pokrzepiając na duchu rodaków w Sao Paulo i ich duszpasterza, ks. Teofila Tworza. W kościele salezjańskim w Bom Retiro, gdzie Polacy gromadzili się na nabożeństwa pod opieką ks. Tworza, kard. Hlond przemówił do rodaków, udzielając im ojcowskiego błogosławieństwa".

Ks. T. Twórz SDB zmarł 25 sierpnia 1965 w S. Cartharina (Brazylia).

Bibliografia

S. Kosiński, Twórz Teofil (hasło), [w:] Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX wieku, red. J. Pater, Katowice 1996, s. 441-442; T. Lewicki, Nie damy pogrześć mowy... Polscy salezjanie wśród rodaków w Ameryce Południowej, Warszawa 1986, s. 101; "Wiadomości parafialne z Załęża"