Niesyto Józef

Niesyto Józef OMI (1955-), misjonarz

urodził się 28 września 1955 w Katowicach. Święcenia kapłańskie przyjął po ukończeniu studiów filozoficzno-teologicznych w Wyższym Seminarium Duchownym Oblatów Maryi Niepokalanej w Obrze. W 1985 roku uzyskał tytuł magistra misjologii w Papieskim Instytucie Teologicznym w Poznaniu. W pierwszych latach kapłaństwa pracował duszpastersko w parafii św. Teresy w Siedlcach. W 1987 roku podjął posługę misyjną na Madagaskarze, gdzie przez trzy lata pracował w Mahanoro, na wschodnim wybrzeżu wyspy nad Oceanem Indyjskim. Następnie został mianowany przez swoje zgromadzenie (O.M.I.) prefektem ds. formacji nowicjuszy; pełnił funkcję mistrza nowicjatu w Ambinanindrano oraz dyrektora prenowicjatu w Toamasinie.

W 1997 roku wyemigrował do Kanady, gdzie pracował jako wikariusz w parafii św. Maksymiliana Kolbego w Mississauga (Ontario). W 1999 roku ukończył studia magisterskie i licencjackie z teologii fundamentalnej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 2004 roku uzyskał stopień doktora nauk teologicznych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, a w 2006 roku został inkardynowany do diecezji Sault Ste. Marie w Kanadzie. 14 czerwca 2000 został mianowany proboszczem polskiej parafii św. Andrzeja Boboli oraz francuskiej parafii Ste-Marie du Sault w Sault Ste. Marie; funkcję tę pełnił do sierpnia 2005 roku. Następnie, od 1 sierpnia 2005 do 1 maja 2015 roku, był proboszczem parafii l’Annonciation w Sudbury (Ontario). W dniu 19 lutego 2014 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 1 czerwca 2015 roku pełnił funkcję proboszcza francuskiej parafii Ste-Agnès w Azildzie (Ontario), jednocześnie będąc profesorem wizytującym na Uniwersytecie Gdańskim. 8 września 2021 roku przeszedł na emeryturę i powrócił do Polski, gdzie obecnie mieszka.

Podczas dziesięcioletniego pobytu na Madagaskarze, obok działalności duszpasterskiej i formacyjnej, prowadził badania terenowe wśród ludności rdzennej. Ich rezultatem były prace naukowe poświęcone obrzędom pogrzebowym, w tym rozprawa doktorska „Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe w plemieniu Betsimisaraka na Madagaskarze” oraz rozprawa habilitacyjna „Ekshumacja. Przewijanie zwłok w plemieniu Betsileo na Madagaskarze”. W Kanadzie kontynuował badania nad tradycją i duchowością Pierwszych Narodów regionu Wielkich Jezior. Ich owocem są m.in. publikacje: „Wyzwania i sukcesy: realia życia Indian kanadyjskich Pierwszych Narodów” (2024) oraz „Głos Ziemi, szept Ducha. Święte opowieści znad Wielkich Jezior Kanady” (2025). Był inicjatorem i kierownikiem badań terenowych prowadzonych przez studentów Uniwersytetu Gdańskiego nad kulturą plemienia Ojibwe w Ontario. Zainteresowania naukowe Józefa Niesyty obejmują misjologię, teologię, tanatologię, antropologię oraz etnologię. Jest autorem 21 książek z zakresu misjologii, antropologii, tanatologii, homiletyki i duchowości, publikowanych w językach malgaskim, francuskim i polskim, a także artykułów naukowych. Pozostaje aktywny naukowo i popularyzatorsko — zajmuje się kulturą rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej oraz prowadzi wykłady i prezentacje na zaproszenie różnych środowisk i instytucji.

W 2018 roku przekazał Uniwersytetowi Śląskiemu w Katowicach kolekcję masek irokeskich oraz siedem kolekcji artefaktów sakralnych plemienia Ojibwe. Zbiory te znajdują się w dyspozycji Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej (Zakład Studiów Globalnych) w Cieszynie.

Publikacje (wybór)

• Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe w plemieniu Betsimisaraka na Madagaskarze (rozprawa doktorska)
• Ekshumacja. Przewijanie zwłok w plemieniu Betsileo na Madagaskarze (rozprawa habilitacyjna)
• Wyzwania i sukcesy: realia życia Indian kanadyjskich Pierwszych Narodów (2024)
• Głos Ziemi, szept Ducha. Święte opowieści znad Wielkich Jezior Kanady (2025)

Bibliografia

Informacje J. Niesyto.