Moroń Józef Filip

Moroń Józef Filip (1793-1865), proboszcz w Gierałtowicach

Urodził się 16 marca 1793 w Wodzisławiu. Gimnazjum ukończył w Głubczycach i w 1815 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Wiedeńskim. Przerwał je, by podjąć studia teologiczne we Wrocławiu. Sakrament kapłaństwa przyjął 13 grudnia 1818, po czym wrócił do Jedłownika koło Wodzisławia, gdzie proboszczem był jego wuj. Następnie ks. Moroń był wikarym w Gierałtowicach, a potem proboszczem w parafii św. Bartłomieja w Gliwicach-Szobiszowicach. 15 listopada 1821 lub 13 grudnia 1822 - rozbieżności w literaturze - został ustanowiony proboszczem w Gierałtowicach, w których pozostał aż do śmierci.

Ks. Moroń był człowiekiem uczciwym, gorliwym kapłanem, dbającym o honor własny i swojej parafii. Wykazywał też dużą wiedzę społeczną. Interesował się aktualnymi wydarzeniami polityczno-gospodarczymi. Napisał pracę pt. Dawna historia powstania i rozwoju parafii w Gierałtowicach i filii w Knurowie oraz współczesny bieg życia parafii, zebrane i spisane przez proboszcza J.F. Moronia w 1828 r. W latach 1830-1831 wybudował nową murowaną plebanię, która przebudowana przetrwała do czasów nam współczesnych. W 1841 roku ks. Moroń ufundował nową Drogę Krzyżową; starą przekazano do kościoła filialnego w Knurowie. Dobudował także do kościoła wieżę i dzwonnicę. Ponadto zakupił kielich mszalny i wystawił nowy ołtarz. Wszystkie te inwestycje miały miejsce w kościele parafialnym w Gierałtowicach. Natomiast nową wieżę kościoła w Knurowie, po rozebraniu starej wzniesiono w 1857 roku. W tym roku do tegoż obiektu sakralnego zakupiono też nową Drogę Krzyżową. Z inicjatywy ks. Moronia osuszono stawy między trzema groblami, co zwiększyło efektywność gospodarstwa będącego beneficjum parafialnym.

W uznaniu zasług ks. Moroń został mianowany dziekanem dekanatu Wielkie Dębieńsko. W sporządzonym na krótko przed śmiercią testamencie przeznaczył 1000 talarów na fundację dla biednych gimnazjalistów z parafii Gierałtowice-Knurów, z której skorzystali m.in. późniejszy dr Jan Mainka i lekarz Jan Konieczny. Taką samą kwotę polecił przeznaczyć na budowę murowanego kościoła w Gierałtowicach, zaś na budowę kościoła w Knurowie 500 tal. Zmarł 15 marca 1865 i został pochowany w prezbiterium starego gierałtowickiego kościoła pw. św. Katarzyny.

Bibliografia

M. Gwioździk, Kościół św. Wawrzyńca i jego funkcje duszpasterskie (Knurów 1599–Chorzów 1999), Katowice 2003, mps pr. lic. s. 102-107; Schematismus 1840, s. 26; Schematismus 1847, s. 34; Schematismus 1865, s. 52, 161; F. Maroń, Dzieje Pszowa jako mikroregionu górnośląskiego życia parafialnego, pątniczego i narodowego, SSHT 1976, t. 9, s. 204; H. Polak, 7 wieków Gierałtowic, Gliwice 1997, s. 178-179.