Boromeuszki - Wirek

Siostry boromeuszki podjęły pracę w Wirku (Nowa Wieś, Antonienhütte) w 1884 r. Miejscem ich posługi był szpital hutniczy fundowany przez Hugo v. Henckel-Donnersmarcka. Praktykę lekarską sprawował w nim dr Karl Seiffert senior (ur. 19.08.1859 r. w Strzelcach Opolskich; medycynę studiował we Wrocławiu; egzamin państwowy zdał w 1882 r., rok później podjął pracę w Wirku; w 1901 r. przeniósł się do Bytomia, zm. 23.05.1928 r. w Bytomiu). W 1898 r. przeniesiono się do nowo wybudowanego gmachu szpitala. W kolejnym roku, 1899, powstała druga placówka boromeuszek w Wirku. Siostry prowadziły tam ochronkę dla dzieci. Schematyzm zgromadzenia, wydany w grudniu 1899 r., zamieszcza imiona sióstr pracujących w szpitalu: s. Leokadia Smarczyk (przełożona), s. Cornelia Buhl, s. Sydonie Urbanowicz, s. Apollinaria Wiench, s. Corbiniana Walczyk, s. Protasia Luxa, s. Damiana Kolan oraz sióstr w ochronce: s. Virginia Neumann (przełożona), s. Emma Piontek, s. Leonarda Kalt. W 1908 r. siostry z ochronki przeniosły się do nowo wybudowanego budynku, gdzie mogły w większym zakresie zajmować się opieką nad dziećmi oraz prowadzić kursy gospodarstwa domowego oraz robótek ręcznych. W 1930 r. otwarto tam polską ochronkę, za którą odpowiedzialna była s. Agnieszka Kurek (imię chrzestne Wanda, ur. 31.01.1910 Leśna Jania k. Starogardu, zm. 10.12.1994 w szpitalu w Goduli, spoczywa w Wirku). W 1935 r., w budynku klasztoru, rozpoczęto opiekę nad osobami starszymi. W czasie II wojny światowej siostry musiały zaniechać działalności wychowawczej. Nadal opiekowały się osobami starszymi oraz pracowały przy kościele św. Wawrzyńca i św. Antoniego. Tymczasem siostry ze wspólnoty w szpitalu przez cały czas wojny służyły chorym i rannym. W czasach PRL-u siostry pielęgniarki doświadczały ograniczeń ze względu na przynależność do Kościoła. Placówka boromeuszek w szpitalu istniała do końca września 2002 r. Długoletnimi pielęgniarkami związanymi z wireckim szpitalem były m.in. s. Kwiteria Strzondała (imię chrzestne Łucja; ur. 03.11.1915 r. Obszary, pow. Rybnik; profesja zakonna 26.08.1936 r.; zm. 12.11.2002 Żory), s. Salomea Gembalska (imię chrzestne Elżbieta; ur. 19.11.1922 r. Chorzów Stary; profesja zakonna 22.07.1947 r.; zm. 24.11.2000 Wirek), s. Bonita Rypel (imię chrzestne Stefania; ur. 15.10.1925 r. Klikuszowa, pow. Nowy Targ; profesja zakonna 17.02.1951 r.; zm. 19.01.2011 r. Mikołów), s. Kolmana Zielonka (imię chrzestne Marta; ur. 22.06.1929 r. Suszec; profesja zakonna 17.02.1951 r.; zm. 27.10.2021 r. Żory), s. Prudencja Kiełkowska (imię chrzestne Aniela; ur. 17.03.1929 r. Pielgrzymowice; profesja zakonna 21.05.1955 r.; zm. 16.05.1992 r. Wirek). Powojenne losy drugiej placówki boromeuszek kształtowały się następująco. Siostry nadal prowadziły w tym miejscu Dom Opieki, który w 1950 r. przeszedł pod zarząd państwowego Zrzeszenia Katolików „Caritas”. Z nakazu władz państwowych likwidacja oraz przeniesienie podopiecznych Domu Opieki nastąpiło w wigilię Bożego Narodzenia 1960 r. By uprzedzić władze państwowe przed zajęciem pomieszczeń likwidowanego Domu Opieki, ks. Leopold Pietroszek wraz z siostrami przeprowadzili natychmiastową akcję ich zagospodarowania i utworzenia w nich salek katechetycznych. Akcja się powiodła i przez kolejnych kilkadziesiąt lat pomieszczenia te służyły jako salki katechetyczne oraz na inne parafialne spotkania. S. Agnieszka Kurek, po zakończeniu wojny, pracowała w państwowym przedszkolu do 1961 r., kiedy została zwolnienia przez władze państwowe. Ponadto, od początku lat 50. była zaangażowana w katechizację oraz przygotowanie dzieci do wczesnej Komunii świętej. Za swoją wieloletnią działalność katechetyczną otrzymała w 1987 r. odznaczenie „Pro Ecclesia et Pontifice”. Spośród innych posług siostry m.in. troszczyły się o wystrój kościoła parafialnego; pełniły funkcję organistki w parafii św. Andrzeja Boboli w Wirku (1962-1988). W czasie kryzysu gospodarczego w Polsce w latach 80., siostry wireckiej wspólnoty angażowały się w akcję dobroczynną Kościoła katolickiego - niosły pomoc materialną, nadchodzącą z zagranicznych ośrodków, rodzinom wielodzietnym i potrzebującym. Zakończenie działalności sióstr boromeuszek w Wirku nastąpiło w 2012 r. W tym czasie siostry zajmowały się katechezą oraz pracą parafialną.

Bibliografia

ASB w Mikołowie: Dokumentacja placówek w Wirku; Kronika placówki Wirek-szpital (retrospektywna za lata 1884-1961); Kronika placówki Wirek-Zakład św. Józefa (retrospektywna za lata 1899-1961); Joseph Schweter, Geschichte der Kongregation der Barmherzigen Schwestern von hl. C. Borromäus Mutterhaus Trebnitz, mps, Trebnitz [1945], s. 90, 142; Schematismus der Congregation der barmherzigen Schwestern vom hl. Carolus Borromäus. Mutterhaus Trebnitz, Dezember 1899, poz. 69-70, s. 22; Albert Schönfelder, Geschichte der Trebnitzer Congregation der barmherzigen Schwestern vom heiligen Carl Borromäus, Breslau 1898, s. 47, 49; G. Kasperek, Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza w Mikołowie 1939-1947, Lublin 1997, s. 214-215; A. Guttstadt, Krankenhaus-Lexikon für das Deutsche Reich, Berlin 1900, s. 365 (Neudorf).